Skandynawska unia monetarna – najważniejsze fakty

Skandynawski krajobraz - skały nad morzem i chatka rybaka

Każda unia monetarna zawierana jest po to, by zintegrować ze sobą systemy pieniężne – a do pewnego stopnia także gospodarcze – krajów członkowskich. Historia zna wiele przypadków tego typu porozumień, jednak jednym z ciekawszych – a jednocześnie nie tak dobrze znanych – jest skandynawska unia monetarna. Jeśli chcecie poznać najważniejsze fakty na jej temat, przeczytacie je w poniższym artykule.

Kiedy i jak powstała skandynawska unia monetarna?

Początki skandynawskiej unii monetarnej sięgają 1873 roku, w którym porozumienie zawarły dwa państwa: Dania oraz Szwecja. Dlaczego Norwegia została pominięta? Stało się tak dlatego, że począwszy od roku 1814, była ona pod szwedzkim panowaniem, jednocześnie zachowując swoją wewnętrzną suwerenność. Pospolita niechęć do jeszcze głębszej utraty niezależności spowodowała, że kraina fiordów dopiero dwa lata później, bo w 1875 roku, uległa dołączając do unii.

Założenia i skutki istnienia unii

Flaga Norwegii

Podstawowymi celami, dla których powstała unia, było ujednolicenie systemów finansowych oraz umocnienie gospodarki regionalnej i międzynarodowej państw członkowskich. Aby to osiągnąć, zdecydowano się zastąpić dotychczas funkcjonujące na terenie Norwegii, Danii i Szwecji talary ujednoliconym typem waluty – koronami, których wartość związana była z kursem złota. Każda korona podzielna była na 100 mniejszych jednostek – øre.

Bank każdego z krajów członkowskich emitował własne monety, jednak w rzeczywistości każda korona mogła służyć jako środek płatniczy w dowolnym zakątku Skandynawii. W roku 1885 do obiegu trafiły pierwsze banknoty.

Rozpad skandynawskiej unii monetarnej

Flaga SzwecjiPoczątkiem końca istnienia skandynawskiego porozumienia monetarnego był rozpad unii personalnej w 1905 roku, w wyniku którego Norwegia oraz Dania odzyskały swoją niepodległość. Poczynania finansowe i gospodarcze obu państw spowodowały obniżenie wartości ich walut oraz sprawiły, że Szwecja stała się swojego rodzaju wyrzutkiem w unii, której była współtwórcą. Gwoździem do trumny był wybuch I wojny światowej w 1914 roku, której zawirowania wymusiły na szwedzkim rządzie rezygnację z wymienialności własnych koron na złoto.

Chociaż skandynawska unia monetarna już dawno poszła w zapomnienie, to niektóre jej elementy towarzyszą mieszkańcom Norwegii, Danii i Szwecji po dziś dzień. Najprostszym przykładem jest to, że wciąż przecież funkcjonują ustanowione przed laty waluty tych państw. Szybkie porównanie kursu korony szwedzkiej, norweskiej i duńskiej (na podstawie notowań w kantorze internetowym NORDIQA) pokazuje, że plasują się one na dość zbliżonym poziomie.

Podsumowanie

Skandynawska unia monetarna była dobrym pomysłem, jednak skazanym na porażkę ze względu na brak zupełnej spójności finansowej pomiędzy państwami członkowskimi. Porozumienie to pomogło wskazać błędy, których nie należy popełniać podczas trwania w tego typu umowie.